© Copyright Gürhan Çağın 2014 © All Rights reserved.

Paylaş

Üç ya da daha fazla farklı sesin aynı anda duyulmasıyla elde ettiğimiz seslere akor denir. Akorlar genel olarak Latin harfleriyle gösterilirler (C, F, Dm, Gmaj7 gibi).

 

Triad Akorlar

3 sesten oluşan akorlara denir. Örnek olarak Do Majör ve Re Minör akorlarının nasıl oluşturulduğunu aşağıdaki şekilde görebilirsiniz. 

Triads

Şekilde de görüldüğü gibi, Triad'lar, Başlangıç Notasından itibaren birer nota atlayarak seçilen 3 notadan oluşmaktadır, yani Tirad akorlar bir gamın 1-3-5 dereceli notaları ile oluşturulmaktadır.. Bu üç notanın ilk iki notasının birbirine uzaklığı, bu akorların Minör mü Majör mü olduğunu belirler. Aslında adından da anlaşılacağı üzere, Minör demek Küçük, Majör ise Büyük demek. Yani Aralığı Küçük olanlara Minör, Büyük olanlara Majör diyoruz. 

 

Burada Do ile Re akorunu inceleyecek olursak. 

Do: Do - Mi - Sol 

Re: Re - Fa - La

Do - Mi Arası: 4 yarım sesten oluşmaktadır.

Re - Fa Arası: 3 yarım sesten oluşmaktadır. 

 

 Aralık bİlgİlerİne baktığımız zaman:

AdıUzaklıkGösterimiİsimlendirme
P1 0 Kök / 1 Unison
m2 1 b2 Minör 2li
M2 02 2 Majör 2li
m3 3 b3 Minör 3lü
M3 4 3 Majör 3lü
P4 5 4 Tam 4lü
aug 4 / +4 6 #4 Artırılmış 4lü
dim 5 / -5 6 b5 Eksiltilmiş 5li
P5 7 5 Tam 5li
m6 8 b6 Minör 6lı
M6 9 6 Majör 6lı
m7 10 b7 Minör 7li
M7 11 7 Majör 7li
P8 12 8 Oktav
aug8 13 #8 Artırılmış Oktav
m9 14 b9 Minör 9lu
M9 15 9 Majör 9lu
P11 17 11 Tam 11li
aug11 18 #11 Artırılmış 11li
m13 19 b13 Minör 13
M13 20 13 Majör 13

 

Görüyoruz ki, 4 yarım ses için Majör 3lü, 3 yarım sesten oluşan aralığa ise Minör 3lü denilmektedir. Akorun ilk 2 notası bize Akorun Minör mü, Majör mü olduğnu söyler. Triadların son notası ise, Gamın 5. sesine denk gelen notadır, ve Tam 5li ye denk gelmişse Akorun isimlendirilmesinde bir değişiklik  gerektirmez, fakat Tam Beşli yerine eksik beşli, yada artık beşli bir notaya denk gelmişse,  bunu akordun isminde belirtmemiz gerekmektedir. Aşağıda Triad (3 Sesli) Akorların İsimlendirme seçeneklerini görelim.

 

  • Major akorlar (M): M3 + m3
  • Minör Akorlar (m): m3 + M3
  • Eksik Akorlar (-): m3 + m3
  • Artık Akorlar (+): M3 + M3

 

Bu bilgiler ışğında, herhangi bir Gamdan seçeceğimiz Akorun isimlendirmesini artık kolayca yapabiliriz.

 

Örneğin Do Majör gamından Mi ile başlayan Triad Akoru inceleyelim. 

Öncelikle Akoru oluşturan Notaları yazıyoruz: Mi - Sol - Si

Mi - Sol Arası: 3 yarım sesten oluşmaktadır, m3

Sol - Si Arası: 4 yarım sesten oluşmaktadır, M3

Akorumuzun aralık bilgisini m3 + M3 şeklinde bulduk, Tablomuza baktığımız zaman bunun Minör bir akor olduğunu görüyoruz ve bu akorun dereceleri 1 + b3 + 5 şeklindedir. 

 

Şimdi de yine Do Majör gamından, Si ile başlayan Triad akoru inceleyelim.

Akoru oluşturan Notalar: Si - Re - Fa

Si - Re Arası: 3 yarım sesten oluşmaktadıri m3

Re - Fa Arası: 3 yarım sesten oluşmaktadır, m3

Akorumuzun aralık bilgisini m3 + m3 şeklinde bulduk, bu eksiksiltilmiş bir Minör. Aralık tablomuza bakacak olursak, eksik akor için 6 yarım sesli aralığa b5 diyoruz, bu durumda akorumuzun adı: Bm(b5). Bu Akorun Dereceleri 1 + b3 + b5 şeklindedir.

 

Akor adlarını oluştururken en önemli kurallardan birisi, derecelerin isimlerine göre adlandırmak, örneğin:

1 + 3 + #5 ile 1 + 3 + b6 aynı sesi ve tınıyı veriyor olsada, Akor yazılımı olarak aynı akor değildir, bu iki akoru yazacak olursak, örneğin Akor kökümüz Sol Olsun.

1 + 3 + #5 ile oluşturulan Akor: G aug

1 + 3 + b6 ile oluşturulan Akor: G b6(-5)

şeklinde olacaktır. ilk gösterimde, doğru bir şekilde, akorun 5. sesinin artırılmış olduğu belirtildi, Fakat ikinci akorda, Akorda 5. sesin olmadığı ve 6 sesin bemol alarak akora eklendiği gösteriliyor. bu iki akor aynı gama ait olmama olasılığı da yüksek, çünkü, birinci akorda 5. sesin # aldığını biliyoruz, ama ikinci akorda 5.sesin bilgisi yok, bu yüzden ikinci akorun gamında 5 ses natürel, bemol veya # almış olarak bulunabilir.

 

Daha Karmaşık akorlara geçmeden önce, isterseniz Triad akorların 5. dereceye göre isimlendirme kurallarına bakalım.

Augmented, Artık 5li Gösterimi:  (Majör akorda, 5. ses kök sese 8 yarım ses uzaklıkta)

1 + 3 + 5#: +, aug, #5, +5, aug5  Ör: G+, G aug, G+5, G#5

Diminished, Eksik 5li Gösterimi:  ( Minör Akorda, 5. ses kök sese 6 yarım ses uzaklıkta)

1 + b3 + b5:  o °dim, b5, °5, dim5  Ör: G dim, Go , G°

Bundan sonra bir akor isminde, yukarıdaki ibareleri gördüğümüz zaman, akorun 5. derecesinin artık mı eksikmi olduğunu biliyoruz, ibare yoksda, 5 derecenin kök sese tam 7 yarım ses uzaklıkta olduğunu biliyoruz ve de Tam Beşli olduğunu.

 

Sus2 ve Sus4

Triad Akorlarda birde Suspended ibaresi kullanılmaktadır, bu ibare genelde Sus2 veya Sus4 olarak karşımıza çıkmakta, Bu tarz akorlar ne minör dür ne de majör, sebebi ise, Suspend edilen demek, Akorda 3. derecenin askıya alınması, uzaklaştırılması, bu durumda, Akorun 3. derecesi olmadan bir akorun Minör'mü, Majör'mü olduğunu belirleyemiyoruz, Sus2 veya Sus4 gördüğümüz zaman, bize 3. derecenin düşürüldüğünü, ve yerine sus2 de 2. derece, sus4 de 4. derece getirildiğini söyler, Sus2 de eklenen 2.derece kök nota ile bir uyumsuzluk oluşturmakta, sus4 de ise, 4. derece ile 5. derece bir uyumsuzluk göstererek farklı bir algı yaratacaktır.

Ör:

Sus2: 1 + 2 + 5: C + D + G Csus2

Sus4: 1 + 4 + 5: C + F + G Csus4

 

4 Sesli Akorlar

Triad (3 sesli) akorların nasıl isimlendirildiğini öğrendik, şimdi sırada 4 sesli akorlar var. 4 sesli akorlarda Triadların kuralları aynen geçerli, buraya ek olarak 4. sesin bilgisini akora ekliyoruz. Bu akorları oluştururken kullanılan nota dereceleri 1 + 3 + 5 + 7. Bu akorlarda 7 derecenin kök sese uzaklığına göre Akor yapısına etkilerini inceleyelim.

m7:

1 + 3 + 5 + b7: Bir Majör Triad Akora m7 derecesi eklenmesi durumunda: Dominant 7li akor oluşur, Ör: G7 / Gdom7

1 + b3 + 5 + b7: Bir Minör Triad Akora m7 derecesi eklenmesi durumunda: Min7 akoru oluşur, Ör: Gmin7, Gm7

1 + 3 + 5# + b7: Bir Aug Triad Akora m7 derecesi eklenmesi durumunda: Aug7 Akoru oluşr, Ör: Gaug7, G+7

1 + b3 + b5 + b7: Bir Dim Triad Akora m7 derecesi eklenmesi durumunda: Half-Dim7 Akoru oluşr, Ör: Gø, G°7, Gm7(b5)

1 + b3 + b5 + bb7: Bir Dim Triad Akora bm7 derecesi eklenmesi durumunda: Dim7 Akoru oluşr, Ör: Gdim, G°, Gdim7, G°7, Gm6(b5)

 

M7:

1 + 3 + 5 + 7: Bir Majör Triad Akora M7 derecesi eklenmesi durumunda: maj7 akor oluşur, Ör: Gmaj7 / GM7

1 + b3 + 5 + 7: Bir Minör Triad Akora M7 derecesi eklenmesi durumunda: MinMaj7 akoru oluşur, Ör: Gminmaj7, Gmin/maj7, Gm/M7, Gm(M7)

1 + 3 + 5# + 7: Bir Aug Triad Akora M7 derecesi eklenmesi durumunda: AugMaj7 Akoru oluşr, Ör: Gaugmaj7, G+M7, GMaj7(#5)

1 + b3 + b5 + 7: Bir Dim Triad Akora M7 derecesi eklenmesi durumunda: DimMaj7 Akoru oluşr, Ör: GdimMaj7, G°maj7

 

Çok Seslİ Akorlar:

4 Sesli akorlara kadar mantık olarak akor yapılarının nasıl oluştuğunu ve lnasıl isimlendirildiğini öğrendik, bundan sonrasında aynı mantık ile akora eklenen seslere göre akor ismi değişmekte ve düzenlenmektedir. Tüm akorların tek tek nasıl oluştuğunu anlatmak sayfalar süreceğinden, buraya daha önce hazırladığım, tüm akorların aldığı derecelere göre isimlendirilmesini gösteren bir tablo yayınlıyorum.

 

                                     
Akor Gösterimi I II III IV V VI VII IX XI XIII Akor Açıklaması  
Major 1   3   5           Major  
Minor 1   b3   5           Minor  
Aug (+) 1   3   #5           Augmented  
Dim (-) 1   b3   b5           Diminished  
7 1   3   5   b7       Dominant  
Maj 7 1   3   5   7       Major 7  
Min 7 1   b3   5   b7       Minor 7  
7 b5 1   3   b5   b7       Dominant 7 Bemol 5  
7 #5 1   3   #5   b7       Augmented Dominant 7  
min/maj 7 1   b3   5   7       Minor / Major 7  
min 7 b5 1   b3   b5   b7       Diminished Minor 7  
dim 7 1   b3   b5   bb 7       Diminished 7  
Sus2 1 2     5           Suspended 2  
Sus or Sus4 1     4 5           Suspended 4  
msus or msus 4 1   b3 4 5           Minor suspended 4  
6 1   3   5 6         Major 6  
Min 6 1   b3   5 6         Minor 6  
6/9 - 6add9 1   3   5 6   9     6 add 9  
Min 6/9 - m6add9 1   b3   5 6   9     Minor 6 add 9  
add9 1   3   5     9     Add Nine  
madd9 1   b3   5     9     Minor add nine  
Maj 9 1   3   5   7 9     Major 9  
m9 1   b3   5   b7 9     Minor 9  
9 1   3   5   b7 9     Dominant 9  
7#9 1   3   5   b7 #9     Dominant Sharp 9  
7b9 1   3   5   b7 b9     Dominant Flat 9  
m11 1   b3   5   b7 9 (opt) 11   Minor 11  
11 1   3 (opt)   5   b7 9 (opt) 11   Dominant 11  
7#11 1   3 (opt)   5   b7 9 (opt) #11   Dominant Sharp 11  
Maj #11 or Maj7#11 1   3 (opt)   5   7 9 (opt) #11   Major Sharp 11  
Maj 13 1   3 (opt)   5   7 9 (opt) 11 (opt) 13 Major 13  
Min 13 1   b3   5   b7 9 (opt) 11 (opt) 13 Minor 13  
13 1   3 (opt)   5   b7 9 (opt) 11 (opt) 13 Dominant 13  
                                     

 

Son Olarak Bir hatırlatma, eğer G / C gibi bir akorla karşılaşırsanız, bu biz bas gitaristlerin özellikle dikkat etmesi gereken bir durum, Bu tarz ibareler Akor / ilk Ses şeklinde algılanması lazım, yani G / C gibi bir akoru gördüğümüz zaman, bunun bir G majör akoru olduğunu, fakat en kalın kök sesin G yerine, C olması gerektiğini bilmeliyiz.

Gürhan Çağın

Makaleler

Arama

En Son Makaleler

En Son Haberler

Ziyaretçi Bilgisi

0447374
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Tüm Günler
255
1912
9263
12900
31875
58746
447374

10.90%
9.41%
10.62%
2.56%
0.26%
66.25%

72 guests

IP Adresiniz:54.166.236.238
Joomla templates by Joomlashine