© Copyright Gürhan Çağın 2014 © All Rights reserved.

Paylaş

Transpoze ve 2. 3. ses eşlikleri çoğu zaman karıştırılan konulardır, Transpoze işlemi ile, 2 ve 3 sesi bulma işlemi arasında bazı farklılıklar var, bu makalemizde bu konuya açıklık getirmeye çalışyoruz.

Transpoze

Kelime Anlamı; bir şarkıyı yazıldığı tondan başka bir tona, aralıklarını koruyarak taşımak yada aktarmak demektir. Türk müziğinde göçürmek (şed) denir.

Bir Parçayı veya Riff'i transpoze etmemiz gerektiğinde, izleyebileceiğimiz iki yol vardır, 

1. Yol Nota Nota transpoze yapmak

2. Yol ise, Gitarın klavyesinde patern olarak kaydırarak yapmak.

 

 1. Nota Nota Transpose işlemi:

Örneğin Si Dorian modunda (La Major gamında) bestelenmiş bir parçamız olsun, bu parçayı Mi den çalmak isteyelim, bu durumda, öncelikle Si Dorian modunun notalarını yazalım. (Parçanın gamını/modunu nasıl buluruz konusunu daha sonraki makalelermizde işleriz)

Si Dorian: B    C#    D    E    F#   G#    A    B

 

Si Dorian'da Örnek Riffimiz: (Jaws of Life - John Petrucci)

orjinal

 Not: Tab 6 Telli Bas gitara göre veilmiştir, Tel Dizilimi: B-E-A-D-G-C

 

Daha sonra, bu parçayı Mi tonuna tranzpoze etmek istiyorsak, burda yapılması gereken ilk şey, parçamızla aynı modda olan Mi Modunu oluşturan notaları bulmamız gerekiyor, Mi Dorian modu şu şekilde buluyoruz:

Mi Dorian : E    F#    G    A    B    C#    D    E

 Sonrasında yapılması gereken işlem, Aşğıdaki tablodaki gibi, iki Modu alt alta yerleştirip, orjinal nota yerine hangi nota ile değiştirmemiz gerektiğine bakıyoruz

Orjinal Ton - Si Dorian B C# D E F# G# A
Transpoze Ton - Mi Dorian E F# G A B C# D

 

Yukarıdaki tabloda da gördüğümüz gibi, orjinal parçada B gördüğümüz yere E, C# gördüğümüz yere F#  v.s... yazarak parçayı nota nota transpoze ediyoruz. 

 

2. Klavyede Patern Şeklinde Transpoze etmek

Patern şeklinde transpoze, nota nota transpozeye göre çok daha kolay ve hızlı bir yoldur, burda yapılması gereken tek şey, çalınan Riff'i, çalmak istediğimiz yerden başlatarak aynen çalmak.

Yine aynı Riff üzerinden örnek verecek olursak;

Si Dorian'da Örnek Riffimiz: (Jaws of Life - John Petrucci)

orjinal

 

Aynı şekilde, Mi'ye transpoze ettiğimiz zaman, aynı patern ve kalıbı, Mi den elde ediyoruz:

eTranspose

 

Görüldüğü gibi, transpoze işleminde patern kaydırma ile, çok kolay bir şekilde Riff transpozesi yapabiliyoruz, tabii bu bazen boş tellere denk gelen riffler için biraz daha karışık olabilir. Akorlar da aynı şekilde transpoze edilmektedir, Akor transpozelerinde akorların yapılar bozulmadan korunur, yani B → E olurken, C#m → F#m olur.

 

Çok seslendİrme

Çalınan bir melodinin veya vokal sound’un 2., 3., 4. Ve hatta 5. Seslerinin doğru bir şekilde bulunmasına yarayan sistemdir. Çok seslilik müzikte derinlik, zenginlik, boyut ve perspektif duygusu verir. Teknik ve teorik gerçek olarak temel melodiye eşlik eden diğer 2. 3. ve 4. vokal melodi formların tümü temel melodinin bulunduğu dizi karakteristiğinin diğer aralık alanlarındadır veya dizinin çizgisi üzerindedir. Yani vokal melodi formları bulundukları dizinin karakteristiğini tümüyle vermektedir.

Parça içerisinde 2. 3. sesleri bulmak istersek, izlenecek yol; nota nota riff'i kaydırmak olacaktır. Ne yazık ki bu konu için patern metodunu kullanamıyoruz. 

Yine yukardaki Riff'i örnek olarak alırsak, Parça Si Dorian modunda, ve biz bu riffe Mi den eşlik etmek istiyoruz, bu durumda parçayı E ye transpoze ederek eşlik edersek arızalar farklı olacağı için uyumsuz bir melodi oluşacaktır. 2. 3. sesi bulurken, mutlaka aynı arızalara sahip olmamız gerekir.

Si Dorian: B    C#    D    E    F#   G#    A    B

Şimdi aynı Gamı Mi ye göre tekrar yazalım:

E  F#  G#  A  B  C#  D  E

Burada, transpoze etmek istediğimiz sesi bulurken yapmamız gereken tek şey, transpoze edeceğimiz notadan itibaren gamı yazmak ve, orjinal gamın arızalarını yeni yazdığımız gama eklemek. Buarada arızalar F, G ve C notalarında var, Mi den yazdığımız gama aynı arızaları tekrar yazdığımız zaman ilgili Gamın Mixolydian moduna ulaşıyoruz. (Modları ve Gamları daha sonraki yazılarımızda işliycez)

Burda yine yukarıda yaptığımız gibi, iki modu alt alta yazıyoruz,  

Orjinal Ton - Si Dorian B C# D E F# G# A
Mi Mixolydian E F# G# A B C# D

Daha sonra, riffi, parçayı veya Akorları nota nota yukardaki tabloya göre transpoze ediyoruz. 

Parçanın Gamının tüm mod'larını yazacak olursak:  Parça La Major Gamında

Derece Gam 1 2 3 4 5 6 7 8
1 Major / Ionian A B C# D E F# G# A
2 Dorian B C# D E F# G# A B
3 Phrygian C# D E F# G# A B C#
4 Lydian D E F# G# A B C# D
5 Mixolydian E F# G# A B C# D E
6 Aeolian F# G# A B C# D E F#
7 Locrian G# A B C# D E F# G#

Burada diğer derecelere transpoze etmek istersek, tabloya bakarak orjinal mod'dan, hedef moda bire bir eşliyoruz.

Tab üzerinde Riff'in orjinal halini ve transpoze hailini gösterecek olursak:

Si Dorian:

orjinal

 

Mi Mixolydian:

Eden

 

Gürhan Çağın

 

Makaleler

Arama

En Son Makaleler

En Son Haberler

Ziyaretçi Bilgisi

0569318
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Tüm Günler
1506
2221
9386
13353
36474
58917
569318

Bugün Tahmini
1920

8.89%
8.03%
8.44%
2.16%
0.22%
72.26%

80 guests

IP Adresiniz:54.198.143.210
Joomla templates by Joomlashine