© Copyright Gürhan Çağın 2014 © All Rights reserved.

Paylaş

Bas Gitar Tel Çeşitleri ve Seçimi

Ne kadar iyi bir gitarınız olursa olsun, ne kadar iyi pedallar ve anfilerle çalarsanız çalın teller her şeyi değiştirebilir.

 

 

strings

 

 ROUNDWOUND

En yaygın kullanılan tel çeşididir, parlak ve temiz bir sese sahiptir, fakat bu teller perdeleri diğer tellere göre daha hızlı yıpratmakta, ve parmak hareketlerinden oluşan istenmeyen sesleri daha güçlü yansıtmaktadır. Roundwound teller, genellikle yuvarlak Nikel veya Paslanmaz Çelik sargılarla sarılmaktadır. Paslanmaz Çelik teller slap çalma tekniğinde daha güçlü ve parlak sesler sunarlar. Roundwound teller daha çok Rock ve Funk çalan kişiler tarafından tercih edilmektedir. 

fig-2

 

 Halfwound / Groundwound

                Bu tel, flatwound ile roundwound telin birleşimi gidibir, flatwound’dan daha parlak bir sese sahip olması yanında perdelere daha az zarar vermekte ve parmak hareketinden oluşan sesleri fazla belli etmemektedir.

fig-1

 FLATWOUND

Çelik telin üzerine düz bir tel sarımı ile üretilmektedir. Roundwound tellere göre daha yumuşak ve yuvarlak bir ton üretirken, pürüzsüz bir hissi vardır. 1960 lara kadar üretilen tek bas gitar teli FlatWound tellerdi. Ardından gelen RoundWound teller, bu tellerin popülerliğini aldı, fakat FlatFound hala popülerliğini, Caz, Country ve Blues bas gitarisleri arasında korumaktadır. Ayrıca perdesiz bas gitarlarda, klavyeye zarar vermeyen yapısından dolayı yaygın olarak kullanılmaktadır.

fig-3

 

Tapewound

Çok az bilinen ve kullanılan bu tel türü, metal sarımlı telin üzerine sarılan naylon kaplama ile üretilir. Yumuşak dokunuş hissi yanında karanlık ve yumuşak bir tona sahiptir. Ürettiği ses, kontrabas'a benzer. Bu teller genellikle Siyah renktedir.

tapewound

 

Taperwound

Bu teller genellikle Tapewound ile karıştırılmaktadır fakat aynı değildir. Taperwound yukarda bahsedilen tüm tel çeşitleri için mevcutdur, farkı ise, tel sarımları Köprü üzerinde ya daha azdır yada hiç yoktur, amaç, sarımın altındaki ana telin köprüyle temasını sağlamak ve sustain'i (titreşim süresini) artırmaktır. Bu telleri alırken gitarın ölçek uzunluğuna (Scale Length) göre almak çok önemlidir, aksi taktirde köprüye denk gelmesi gereken sarımsız bölüm, istenildiği şekilde köprü üzerine yerleşmeyebilir.

 

taperwound

 

Tel Kalınlıkları

Bunun yanında basgitar tellerinin kalınlıkları da kullanım açısından çok farklılık yaratmaktadır. Yapılan müzik tarzına ve kullanım kolaylığına göre, en uygun tel seçimi için, farklı telleri denemek ve bu konuda not tutarak, hangi kalınlıktaki telin sizin için en rahat olduğunu bulmanız en iyi yol olacaktır. Standart 4 telli bas için kullanılan tel kalınlığı 45-105 dir. 5 telli basgitarlar içinse 45-125 veya 45-130 kullanılmaktadır. Kalın teller düşük tonlarda daha iyi ses verirler, ayrıca kalın teller daha zengin bir tona sahiptirler, fakat bu telleri kullanırken ince tellere göre, daha güçlü parmaklara ihtiyaç vardır. Aşağıda telin Özgül Ağırlık cinsine göre, her tel için en yaygın üretilen tel kalınlıkları verilmiştir. 

Tellerinizi set olarak aşağıdaki gibi alabilir, veya ihtiyacınıza göre, tek tek alarak farklı kombinasyonlar üretebilirsiniz. Örneğin, 6 Telli bir bas kullanıyor ve solo partisyonlar çalıyorsanız, ince 3 teli Light, kalın 3 teli Medium deneyebilirsiniz.

Veya, Gitarınızı Re ye akort etmeniz gerekiyorsa, ve normalde Light tel kullanıyorsanız, Re'ye akort ettiğinizde teller bollaşacağından ve bu istenmeyen bir durum olduğundan, tellerin gerginliğini artırmak için Heavy tel deneyebilirsiniz.

 

 

Özgül Ağırlık C G D A E B
Extra / Ultra Light N/A .030 / .035  .050 / .055  .070 / .075  .090 / .095  N/A
Light  .028 .040
.060 .080 .100
.120 / .125
Medium .030 .045
.065
.085 .105
.125 / .130
Heavy .032 .050 .070 .090 .110 .130 / .135
Extra Heavy .035 .055 .075 .095 .115 .135 / .145

 

 

Tel Çeşitleri (Nikel / Çelik / Bakır)

Teller genellikle 4 şekilde üretilmektedir, iç kısmı ve dışındaki sarmal kısmı Nikel olan teller (Pure Nickel), iç kısmı çelik dış kısmı Nikel (Nickel Plated Steel) olan teller, tamamen çelik olan teller (Stainless Steel) ve iç kısmı çelik dış kısmı bakır olan teller (Copper Plated Steel). Artık ne yazık ki maliyeti yüzünden pek fazla iç ve dışı Nikel ile yapılan tel bulunamıyor. Bu tellere ek olarak birde polymer kaplamalı teller vardır (Polymer-Coated).

Nikel çelik tellere göre hem gitar perdelerini daha az zedeleyen, çalarken parmakların altında daha pürüzsüz bir his verip, ton olarak daha yumuşak ve gövdeli tonlar üretmektedir. Çelik teller ise perdelere daha hızlı zarar vermekte, parmakların altıda minik bir zımpara makinesi gibi davranmalarının yanında ton olarak daha parlak ve güçlü ses elde edilebilmektedir. Bakır kaplama teller ise akustiğe daha yakın tonlar üretmektedir.

Müzik tarzı olarak, Rock, Heavy Metal veya Slap tarzında çalanlar için Çelik teller önerilirken, 70 lerin klasik, sıcak tonları arayanlara Nikel kaplama veya saf nikel teller önerilmektedir.

 

 

Tel malzemelerinin karakteristikleri:

Nickel-Plated Steel: En yaygın kullanılan tel malzemesidir, konforlu bir hissiyatı ve parlak tonları vardır. Birçok müzik türü için kullanılabilmektedir.

Pure Nickel: Çelik tellere göre daha az manyetik tepki gösterirler, daha sıcak ve klasik (vintage) bir tona sahiptirler. 50 ler, 60 lar Pop - Rock ve country tarzı müziklerde yaygın olarak kullanılmıştır.

Stainless Steel: Çok parlak bir tona sahiptir ve ayrıca korozyona karşı çok dirençlidir. Rock, Caz ve Heavy Metal müzik yapanlar arasında çok popülerdir.

Copper-Plated Steel: Çeliğin parlak ve dinamik sesini korurken, bakır kaplaması sayesinde zengin bir akustik tonada sahiptir.

Polymer-Coated: Birçok üretici firma, sentetik kaplamalar ile, tel ömrünü uzatmaya ve korozyona karşı önlem almaya çalışmaktadır. Ton üzerindeki etkileri uygulandığı yere göre değişkendir.  

 

 Yeni Bir Tel Alırken, Dikkat edilmesi gereken parametreleri özetleyecek olursak:

1. Tel Kalınlığı

2. Telin üretildiği malzeme

3. Kaplamalı veya Kaplamasız oluşu.

4. Sargı Malzemesi

5. Tel Sayısı

6. Ölçek Uzunluğu - (Scale Length - Eşik ile Köprü arasındaki uzunluk)

7. Çalım Tarzı, ve Müzik Tarzı

8. Hedeflenen ses karakteristiği ve ton.

 

Not: Gitarınızın Ölçek Uzunluğunu bulmak istiyorsanız, en kolay yolu, en kalın teli takıp, eşik üzerine gelen noktayı işaretlemek, ve sonra teli çıkartarak, telin başlangıcından işarete kadar olan kısmın ölçüsünü almaktır, böylece gitara teller hangi metodla takılırsa takılsın (Gövdenin altından, Köprünün içerisinden) doğru ölçek uzunluğunu bulabilirsiniz. Ölçüm sırasında telin başındaki topuzu ölçüme dahil etmiyoruz.

Gitarınızın Ölçek uzunluğundan daha uzun bir tel almanız durumunda, teli keserek kullanabilirsiniz, fakat bunun bazı negatif yönleri vardır:

- Kesinlen yerden Tel Kaplaması, telin üzerinden açılarak çıkabilir.

- Birçok müzisyen, kesilip sarılan tellerin, burgu üzerine sarım için uygun kalınlıkta olmadığını, bu tarz yapılan sarımların tonu öldürebildiğini, entonasyonu bozabildiğini söylemektedir.

- Ayrıca, sarıma uygun olmayan kallıkla yapılan sarım, çalarken akortun kaçmasına neden olabilir.

 

Tellerin bakımı ve değiştirme süresi

İyi bir basgitar tel seti, diğer gitarlara göre 10 kat daha pahalıdır, bu yüzden uzun süreli kullanım için doğru bakım çok önemlidir. Teller zaman geçtikçe parlaklıklarını kaybedip tonları değişmektedir, eğer aradığınız ton bu ise teller kopmadığı sürece değiştirmeniz gereken bir durum yok. Önemli olan telleri terden oluşan korozyondan korumak için her kullanımdan sonra kuru bir bez ile silmek. Birçok kullanıcı arasında telleri temizlemek için kaynatmak gibi yanlış bir algı vardır. Bu tellere 2-3 günlük bir parlaklık verecek, fakat sonrasında eski halinden daha kötü olacaktır, bu işlem tellerin sertleşmesine de sebep olacaktır. Bunun yerine daha verimli ve tellere zarar vermeyen metot olarak telleri 12-24 saat arası ispirto rakısında bekletip kurulayabilirsiniz, bu işlem tellerin üzerinde oluşan kiri temizleyecek ve kaynatma işlemi gibi zarar vermeyecektir. Önemli Uyarı: İspirto rakısı zehirlidir, kesinlikle içilmemelidir.

 

Farklı Akorlarda Çalmak

                Grubunuzda solistin ses aralığı veya başka nedenlerden dolayı standart akort sistemi Mi-La-Re-Sol yerine daha pes akort sistemi kullanmanız gerekiyorsa, daha kalın tel seçmeniz tel kullanımını rahatlatacaktır. Akort pesleştikçe telde bolluk yaratacağından, kalın teller bunu daha kolay ekarte edecektir, örneğin Do’dan çalmanız gerekiyorsa, Do-Fa-La#-De# gibi bir akort sistemi kullanmanız gerekecek, akordu Mi’den iki ses pes Do ya düşürmektense, 5 telli gitar için tel seti alıp, ilk 4 teli kullanarak (Si-Mi-La-Re), yarım ses yukarıya çekebilirsiniz (Do-Fa-La#-De#). Böylece teller hem bolarmayacak, ve çalmak çok daha rahat olacaktır. Önemli Uyarı: Normalde Si için kullanılan 5.ci teli kesinlikle Mi ye ayarlamaya çalışmayın, bu sapta eğilme yaratabilir ve gitara zarar verebilir. Ayrıca akort değiştirilmesi durumunda hangi tel kalınlığının değiştirilen akorta göre en iyi sonucu vereceğini, hazırladığımız bu uygulama ile bulabilirsiniz.

 

stringtension 

 

Gürhan Çağın

Arama

En Son Makaleler

En Son Haberler

Ziyaretçi Bilgisi

0405037
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Tüm Günler
470
2030
6159
14032
48284
61149
405037

Bugün Tahmini
984

11.85%
10.14%
11.69%
2.76%
0.29%
63.28%

19 guests

IP Adresiniz:54.224.30.39
Joomla templates by Joomlashine